Zmiana prawa użytkowania wieczystego w prawo własności
Główna idea ustawy – likwidacja użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe
Podstawa prawna
1. Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 6)
2. Ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm.)
3. Uchwała Nr IV/64/18 Rady Miasta Białystok z dnia 17 grudnia 2018 r. w sprawie określenia warunków udzielenia bonifikat od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Gminy Białystok w prawo własności tych gruntów oraz wysokości stawek procentowych tych bonifikat (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2019 r., poz. 5351),
4. Uchwała Nr VII/91/19 Rady Miasta Białystok z dnia 25 lutego 2019 r. zmieniająca uchwałę Nr IV/64/18 z dnia 17 grudnia 2018 r. w sprawie określenia warunków udzielenia bonifikat od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Gminy Białystok w prawo własności tych gruntów
oraz wysokości stawek procentowych tych bonifikat (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2019 r., poz. 1389).
5. Uchwała Nr XVI/261/19 Rady Miasta Białystok z dnia 25 listopada 2019 r. zmieniająca uchwałę Nr IV/64/18 z dnia 17 grudnia 2018 r. w sprawie określenia warunków udzielenia bonifikat od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Gminy Białystok w prawo własności tych gruntów
oraz wysokości stawek procentowych tych bonifikat (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2019 r., poz. 5689).
6. Uchwała Nr XX/356/20 Rady Miasta Białystok z dnia 30 marca 2020 r. zmieniająca uchwałę Nr IV/64/18 z dnia 17 grudnia 2018 r. w sprawie określenia warunków udzielenia bonifikat od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Gminy Białystok w prawo własności tych gruntów
oraz wysokości stawek procentowych tych bonifikat (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2020 r., poz. 1848).
7. Obwieszczenie Rady Miasta Białystok z dnia 28 lutego 2020 r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego uchwały w sprawie określenia warunków udzielenia bonifikat od opłaty jednorazowej
z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Gminy Białystok w prawo własności tych gruntów oraz wysokości stawek procentowych tych bonifikat
(Dz. Urz. Woj. Podl. z 2022 r., poz. 1057).
8. Uchwała Nr X/158/25 Rady Miasta Białystok z dnia 20 stycznia 2025 r. zmieniająca uchwałę Nr IV/64/18 z dnia 17 grudnia 2018 r. w sprawie określenia warunków udzielenia bonifikat
od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Gminy Białystok w prawo własności tych gruntów oraz wysokości stawek procentowych tych bonifikat (Dz. Urz. Woj, Podl. z 2025 r., poz. 449).
9. Zarządzenie Wojewody Podlaskiego Nr 31/2019 z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie wysokości stawek procentowych oraz warunków udzielania bonifikaty od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa położonych na terenie Miasta Białystok, w prawo własności tych gruntów (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2019 r., poz. 1690).
10. Zarządzenie Wojewody Podlaskiego Nr 50/2019 z dnia 09 maja 2019 r. zmieniające zarządzenie Nr 31/2019 z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie wysokości stawek procentowych oraz warunków udzielania bonifikaty od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa położonych
na terenie Miasta Białystok, w prawo własności tych gruntów (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2019 r., poz. 2664).
11. Zarządzenie Wojewody Podlaskiego Nr 185/2019 z dnia 17 grudnia 2019 r. zmieniające zarządzenie Nr 31/2019 z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie wysokości stawek procentowych oraz warunków udzielania bonifikaty od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa położonych
na terenie Miasta Białystok, w prawo własności tych gruntów (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2019 r., poz. 6159).
12. Zarządzenie Wojewody Podlaskiego Nr 51/2020 z dnia 08 kwietnia 2020 r. zmieniające zarządzenie Nr 31/2019 z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie wysokości stawek procentowych oraz warunków udzielania bonifikaty od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa położonych
na terenie Miasta Białystok, w prawo własności tych gruntów (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2020 r., poz. 2058).
13. Zarządzenie Wojewody Podlaskiego Nr 185/2025 z dnia 20 lutego 2025 r. zmieniające zarządzenie Nr 31/2019 z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie wysokości stawek procentowych oraz warunków udzielania bonifikaty od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa położonych
na terenie Miasta Białystok, w prawo własności tych gruntów (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2025 r., poz. 1020).
Kogo dotyczy?
- Użytkowników wieczystych, będących właścicielami domów jednorodzinnych.
- Użytkowników wieczystych, będących właścicielami lokali w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych.
- Osób, które przed 1 stycznia 2019 roku zawarły umowę o ustanowienie użytkowania wieczystego lub umowę przenosząca prawo użytkowania wieczystego – a wniosek
o wpis w księdze wieczystej nie został rozpoznany przed tym dniem, bądź przed tym dniem nie został w ogóle złożony (przekształcenie następcze). - Użytkowników wieczystych, którzy zamieszkują w budynkach jednorodzinnych
lub wielorodzinnych, oddanych do użytkowania zgodnie z przepisami prawa budowlanego po 1 stycznia 2019 r. (przekształcenie opóźnione). - Użytkowników wieczystych, właścicieli domów jednorodzinnych, będących cudzoziemcami, po spełnieniu dodatkowego warunku jakim jest uzyskanie zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych na nabycie nieruchomości.
Jakich nieruchomości dotyczy?
- Nieruchomości zabudowanych wyłącznie budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi.
- Nieruchomości zabudowanych wyłącznie budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne.
- Nieruchomości wymienionych w pkt 1 i 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
- Nieruchomości wymienionych w pkt. 1, 2 i 3 gdy położone są na nich inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, o ile ich łączna powierzchnia użytkowa nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie.
- Nieruchomości wymienionych w pkt 1, 2, 3 lub 4, na których położone są także inne budynki niż określone w pkt 3, których łączna powierzchnia użytkowa przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie, po uprzednim dokonaniu podziału geodezyjnego i prawnego takiej nieruchomości w taki sposób, aby wyodrębnić nieruchomość spełniającą warunki do przekształcenia.
Zaświadczenie – dokument potwierdzający przekształcenie
- Wydają organy pobierające dotychczasowe opłaty za użytkowanie wieczyste:
- Prezydent Miasta Białegostoku – nieruchomości stanowiące własność Gminy Białystok,
- Prezydent Miasta Białegostoku działający jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej – nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa.
- Tryb wydawania zaświadczeń:
- z urzędu - od zaświadczenia wydanego z urzędu nie pobiera się opłaty skarbowej,
- na wniosek - od zaświadczenia wydawanego na wniosek właściciela pobiera się opłatę skarbową w wysokości 50 zł.:
- wpłaty tytułem opłaty skarbowej za wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie należy uiszczać na numer konta: 26 1240 5211 1111 0010 3553 3132
- Zaświadczenie zawiera:
- potwierdzenie przekształcenia,
- oznaczenie nieruchomości gruntowej lub lokalowej (budynki wielorodzinne), według ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości,
- wysokość rocznej opłaty przekształceniowej oraz okres jej wnoszenia,
- zasady wnoszenia opłaty jednorazowej,
- pouczenie o możliwości złożenia, w terminie 2 miesięcy od doręczenia zaświadczenia, wniosku o ustalenie wysokości i okresu wnoszenia opłaty przekształceniowej w drodze decyzji.
- Zaświadczenie wydane z urzędu przesyłane jest na adres wskazany w ewidencji gruntów i budynków lub inny adres, na który przed dniem przekształcenia doręczano korespondencje dotyczącą użytkowania wieczystego. Doręczenie zaświadczenia na takie adresy uważa się za dokonane.
- Zaświadczenie przesyłane jest do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej.
- Sąd z urzędu dokonuje wpisu własności gruntu oraz wpisu roszczenia o opłatę w dziale III księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości gruntowej (domy jednorodzinne).
- W przypadku przekształcenia udziału we współużytkowaniu wieczystym gruntu związanego z odrębną własnością lokalu (budynki mieszkalne wielorodzinne) sąd dokonuje wpisów w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości lokalowej.
- Zawiadomienie o wpisie sąd doręcza na adres wskazany w zaświadczeniu.
Ważne!
- Bardzo istotne jest uaktualnienie przez użytkowników wieczystych adresów zamieszkania w ewidencji gruntów i budynków, gdyż zaświadczenie wysłane na wskazany w tej ewidencji adres uważa się za skutecznie doręczone.
- Ważne jest uaktualnienie wpisów w księdze wieczystej (wprowadzenie np. postanowień spadkowych, wyroków rozwodowych), gdyż sąd bada zgodność danych zawartych w zaświadczeniu z danymi w księdze wieczystej.
Terminy na wydanie zaświadczenia
- Z urzędu właściwy organ wydaje zaświadczenie nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia przekształcenia.
- W terminie 4 miesięcy od dnia przedstawienia przez cudzoziemca, ostatecznego zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych na nabycie nieruchomości.
- W terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania potwierdzenia dokonania wpisu w księdze wieczystej (przekształcenie następcze).
- Na wniosek właściciela w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku.
- Na wniosek właściciela lokalu uzasadniony potrzebą dokonania czynności cywilnoprawnej mającej za przedmiot lokal albo właściciela gruntu uzasadniony potrzebą ustanowienia odrębnej własności lokalu – w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku.
Opłata z tytułu przekształcenia
- Roczna opłata przekształceniowa:
- wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia;
- w przypadku, gdy w dniu przekształcenia obowiązywałaby opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego ustalona za pierwszy lub drugi rok od aktualizacji, wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w trzecim roku od aktualizacji;
- opłata jest wnoszona przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia;
- właściciel, jeżeli nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć, do właściwego organu w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji.
- Jednorazowa opłata przekształceniowa:
- właściciel gruntu w każdym czasie trwania obowiązku wnoszenia opłaty może zgłosić właściwemu organowi na piśmie zamiar jednorazowego jej wniesienia w kwocie pozostającej do spłaty;
- wysokość tej opłaty odpowiada iloczynowi wysokości opłaty obowiązującej w roku, w którym zgłoszono zamiar wniesienia opłaty jednorazowej oraz liczby lat pozostałych do upływu okresu 20 lat;
- właściwy organ informuje właściciela gruntu na piśmie o wysokości opłaty jednorazowej, w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia;
- właściciel, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej może złożyć, do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej w drodze decyzji.
- Po wniesieniu wszystkich opłat rocznych albo opłaty jednorazowej, właściwy organ wydaje z urzędu, w terminie 30 dni od dnia wniesienia opłaty rocznej albo opłaty jednorazowej, zaświadczenie o ich wniesieniu, które właściciel gruntu załącza do wniosku o wykreślenie w dziale III księgi wieczystej wpisu roszczenia o opłatę.
- Od wniosku o wpis, sąd pobiera opłatę stałą w wysokości:
- 250 zł – w przypadku wniesienia opłaty jednorazowej;
- 75 zł – w pozostałych przypadkach.
Terminy wnoszenia opłat
-
Roczną opłatę przekształceniową wnosi się w terminie do dnia 31 marca każdego roku.
- Na wniosek właściciela złożony nie później niż 14 dni przed dniem upływu terminu płatności, właściwy organ może rozłożyć opłatę roczną na raty lub ustalić inny termin jej wniesienia, nieprzekraczający danego roku kalendarzowego.
Bonifikaty od opłaty
- Bonifikata od opłaty jednorazowej:
- właściwy organ może udzielić osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym bonifikaty od opłaty jednorazowej. Bonifikata może objąć również opłaty jednorazowe wnoszone za stanowiska postojowe i garaże.
- Spółdzielnia mieszkaniowa uwzględnia wysokość opłaty i opłaty jednorazowej oraz wartość udzielonej bonifikaty, przy ustalaniu wysokości kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości, obciążających osoby, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali.
- Regulacje dotyczące udzielenia bonifikat od opłaty jednorazowej za przekształcenie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa zawiera:
- zarządzenie Nr 31/2019 Wojewody Podlaskiego z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie wysokości stawek procentowych oraz warunków udzielania bonifikaty od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa położonych na terenie Miasta Białystok,
w prawo własności tych gruntów,- zarządzenie Wojewody Podlaskiego Nr 50/2019 z dnia 09 maja 2019 r. zmieniające zarządzenie Nr 31/2019 z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie wysokości stawek procentowych oraz warunków udzielania bonifikaty od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa położonych na terenie Miasta Białystok, w prawo własności tych gruntów,
- zarządzenie Wojewody Podlaskiego Nr 185/2019 z dnia 17 grudnia 2019 r. zmieniające zarządzenie Nr 31/2019 z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie wysokości stawek procentowych oraz warunków udzielania bonifikaty od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa położonych na terenie Miasta Białystok, w prawo własności tych gruntów,
- zarządzenie Wojewody Podlaskiego Nr 51/2020 z dnia 08 kwietnia 2020 r. zmieniające zarządzenie Nr 31/2019 z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie wysokości stawek procentowych oraz warunków udzielania bonifikaty od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa położonych na terenie Miasta Białystok, w prawo własności tych gruntów,
- zarządzenie Wojewody Podlaskiego Nr 33/2025 z dnia 20 lutego 2025 r. zmieniające zarządzenie Nr 31/2019 z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie wysokości stawek procentowych oraz warunków udzielania bonifikaty od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa położonych na terenie Miasta Białystok, w prawo własności tych gruntów.
- Wysokość stawek procentowych bonifikaty od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia gruntu wynosi:
· 60% – w przypadku gdy zgłoszenie zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej zostało złożone właściwemu organowi wykonującemu uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa, w roku w którym nastąpiło przekształcenie, a opłata jednorazowa zostanie wniesiona w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania informacji o wysokości tej opłaty;
· 50% – w przypadku gdy zgłoszenie zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej zostało złożone właściwemu organowi wykonującemu uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa, w drugim roku po przekształceniu, a opłata jednorazowa zostanie wniesiona w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania informacji o wysokości tej opłaty;
· 40% – w przypadku gdy zgłoszenie zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej zostało złożone właściwemu organowi wykonującemu uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa, w trzecim roku po przekształceniu, a opłata jednorazowa zostanie wniesiona w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania informacji o wysokości tej opłaty;
· 30% – w przypadku gdy zgłoszenie zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej zostało złożone właściwemu organowi wykonującemu uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa, w czwartym roku po przekształceniu, a opłata jednorazowa zostanie wniesiona w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania informacji o wysokości tej opłaty;
· 20% – w przypadku gdy zgłoszenie zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej zostało złożone właściwemu organowi wykonującemu uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa, w piątym roku po przekształceniu, a opłata jednorazowa zostanie wniesiona w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania informacji o wysokości tej opłaty;
· 10% – w przypadku gdy zgłoszenie zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej zostało złożone właściwemu organowi wykonującemu uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa, w szóstym roku po przekształceniu, a opłata jednorazowa zostanie wniesiona w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania informacji o wysokości tej opłaty.
- Bonifikata przysługuje:
- osobom fizycznym będącym właścicielami (współwłaścicielami) budynków mieszkalnych jednorodzinnych, lokali mieszkalnych oraz stanowisk postojowych i garaży,
- spółdzielniom mieszkaniowym będącym właścicielami (współwłaścicielami) budynków mieszkalnych – w części przeznaczonej na cele mieszkaniowe oraz stanowisk postojowych i garaży.
- Warunki udzielania bonifikaty:
- złożenie przez uprawnionych pisemnego wniosku o udzielenie bonifikaty wraz z oświadczeniem o zamiarze wniesienia opłaty jednorazowej,
- nieposiadanie przez wnioskodawcę zaległości z tytułu dochodów Skarbu Państwa.
Ważne!
W przypadku ustalenia wysokości opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności w odniesieniu do lokalu niemieszkalnego – garażu wielostanowiskowego konieczne jest wniesienie opłaty jednorazowej przekształceniowej przez wszystkich współwłaścicieli garażu w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji.
- Regulacje dotyczące udzielenia bonifikat od opłaty jednorazowej za przekształcenie nieruchomości stanowiących własność Gminy Białystok zawierają:
- uchwała nr IV/64/18 Rady Miasta Białystok z dnia 17 grudnia 2018 r. w sprawie określenia warunków udzielenia bonifikat od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Gminy Białystok w prawo własności tych gruntów oraz wysokości stawek procentowych tych bonifikat,
- uchwała Nr VII/91/19 Rady Miasta Białystok z dnia 25 lutego 2019 r. zmieniająca uchwałę w sprawie określenia warunków udzielenia bonifikat od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Gminy Białystok w prawo własności tych gruntów oraz wysokości stawek procentowych tych bonifikat,
- uchwała Nr XVI/261/19 Rady Miasta Białystok z dnia 25 listopada 2019 r. zmieniająca uchwałę Nr IV/64/18 z dnia 17 grudnia 2018 r. w sprawie określenia warunków udzielenia bonifikat od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Gminy Białystok w prawo własności tych gruntów
oraz wysokości stawek procentowych tych bonifikat,- uchwała Nr XX/356/20 Rady Miasta Białystok z dnia 30 marca 2020 r. zmieniająca uchwałę Nr IV/64/18 z dnia 17 grudnia 2018 r. w sprawie określenia warunków udzielenia bonifikat od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Gminy Białystok w prawo własności tych gruntów
oraz wysokości stawek procentowych tych bonifikat,- obwieszczenie Rady Miasta Białystok z dnia 28 lutego 2020 r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego uchwały w sprawie określenia warunków udzielenia bonifikat od opłaty jednorazowej
z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Gminy Białystok w prawo własności tych gruntów oraz wysokości stawek procentowych tych bonifikat,
- uchwała Nr X/158/25 Rady Miasta Białystok z dnia 20 stycznia 2025 r. zmieniająca uchwałę
Nr IV/64/18 z dnia 17 grudnia 2018 r. w sprawie określenia warunków udzielenia bonifikat od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Gminy Białystok w prawo własności tych gruntów oraz wysokości stawek procentowych tych bonifikat. - Wysokość bonifikaty od opłaty za przekształcenie gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów wynosi:
- 60% – w przypadku gdy zgłoszenie zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej zostanie złożone w siedzibie Urzędu Miejskiego w Białymstoku, w roku w którym nastąpiło przekształcenie, a opłata jednorazowa zostanie wniesiona w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania informacji o wysokości tej opłaty;
- 50% – w przypadku gdy zgłoszenie zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej zostanie złożone w siedzibie Urzędu Miejskiego w Białymstoku, w drugim roku po przekształceniu,
a opłata jednorazowa zostanie wniesiona w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania informacji o wysokości tej opłaty;- 40% – w przypadku gdy zgłoszenie zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej zostanie złożone w siedzibie Urzędu Miejskiego w Białymstoku, w trzecim roku po przekształceniu,
a opłata jednorazowa zostanie wniesiona w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania informacji o wysokości tej opłaty;- 30% – w przypadku gdy zgłoszenie zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej zostanie złożone w siedzibie Urzędu Miejskiego w Białymstoku, w czwartym roku po przekształceniu, a opłata jednorazowa zostanie wniesiona w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania informacji o wysokości tej opłaty;
- 20% – w przypadku gdy zgłoszenie zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej zostanie złożone w siedzibie Urzędu Miejskiego w Białymstoku, w piątym roku po przekształceniu,
a opłata jednorazowa zostanie wniesiona w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania informacji o wysokości tej opłaty;- 10% – w przypadku gdy zgłoszenie zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej zostanie złożone w siedzibie Urzędu Miejskiego w Białymstoku, w szóstym roku po przekształceniu,
a opłata jednorazowa zostanie wniesiona w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania informacji o wysokości tej opłaty. - Bonifikata przysługuje:
- osobom fizycznym będącym właścicielami (współwłaścicielami) budynków mieszkalnych jednorodzinnych, lokali mieszkalnych oraz stanowisk postojowych i garaży,
- spółdzielniom mieszkaniowym będącym właścicielami (współwłaścicielami) budynków mieszkalnych – w części przeznaczonej na cele mieszkaniowe oraz stanowisk postojowych i garaży.
- Warunki udzielania bonifikaty:
- złożenie przez uprawnionych wniosku o udzielenie bonifikaty wraz z oświadczeniem o zamiarze wniesienia opłaty jednorazowej,
- nieposiadanie przez wnioskodawcę zaległości z tytułu dochodów Gminy Białystok.
Ważne!
W przypadku ustalenia wysokości opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności w odniesieniu do lokalu niemieszkalnego – garażu wielostanowiskowego konieczne jest wniesienie opłaty jednorazowej przekształceniowej przez wszystkich współwłaścicieli garażu w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji.
Regulacje dotyczące udzielenia bonifikaty w wysokości 99%, o której mowa w art. 9a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów od opłaty jednorazowej za przekształcenie nieruchomości stanowiących własność Gminy Białystok oraz Skarbu Państwa.
Właściwy organ udziela, na wniosek, bonifikaty od opłaty jednorazowej w wysokości 99%:
- osobom, w stosunku do których orzeczono niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym lub znacznym, oraz osobom, w stosunku do których orzeczono niepełnosprawność przed ukończeniem 16 roku życia, lub zamieszkującym w dniu przekształcenia z tymi osobami opiekunom prawnym lub przedstawicielom ustawowym tych osób
- członkom rodzin wielodzietnych, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r.
o Karcie Dużej Rodziny
- inwalidom wojennym i wojskowym w rozumieniu ustawy z dnia 29 maja 1974 r.
o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin
- kombatantom oraz ofiarom represji wojennych i okresu powojennego w rozumieniu ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
- świadczeniobiorcom do ukończenia 18 roku życia, u których stwierdzono ciężkie
i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały
w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu, o których mowa
w art. 47 ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub ich opiekunom prawnym.
Ważne!
Bonifikaty udziela się osobom będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych służących wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych tych osób.
W razie zbiegu praw do bonifikat, o których mowa w art. 9 i art. 9a, stosuje się jedną bonifikatę korzystniejszą dla właściciela gruntu.
Przekształcenie nieodpłatne
Za przekształcenie opłaty nie wnoszą:
- parki narodowe,
- osoby fizyczne lub ich spadkobiercy oraz spółdzielnie mieszkaniowe,
- w przypadku gdy wniosły jednorazowo opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego,
- osoby fizyczne lub ich spadkobiercy oraz spółdzielnie mieszkaniowe, gdy użytkowanie wieczyste uzyskały na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, innych tytułów prawnych, w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa przed dniem 5 grudnia 1990 r.
Nowy nabywca nieruchomości
- W przypadku zbycia nieruchomości (sprzedaży, darowizny) obowiązek ponoszenia opłaty, przez okres pozostały do jej wnoszenia przechodzi na kolejnego właściciela, poczynając od 1 stycznia roku następnego po zbyciu.
- Nabywca nieruchomości występuje do właściwego organu w terminie 30 dni od dnia nabycia nieruchomości o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wysokość i okres pozostały do wnoszenia opłaty.
- Jeżeli nabywca nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia opłaty, w drodze decyzji.
Waloryzacja opłaty
- Waloryzacji opłaty właściwy organ dokonuje z urzędu lub na wniosek właściciela.
- Waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen i wartości nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków.
- W przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
- Dokonuje się jej nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji.
- O wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości.
- Zwaloryzowana opłata obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji.
Pomoc publiczna
- Przepisy ustaw stosuje się z uwzględnieniem pomocy publicznej.
- Udzielenie pomocy publicznej dotyczy przedsiębiorcy.
- Pojęcie przedsiębiorcy powinno być rozumiane bardzo szeroko, obejmuje ono bowiem wszelkie kategorie podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, niezależnie od ich formy prawnej i źródeł finansowania oraz bez względu na to, czy przepisy krajowe przyznają danemu podmiotowi status przedsiębiorcy.
- Przedsiębiorcami mogą być np.:
- właściciele lokali w budynkach mieszkalnych,
- deweloperzy (w zakresie mieszkań niesprzedanych),
- spółdzielnie mieszkaniowe w zakresie wynajmowanych lokali użytkowych,
- osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą w domach mieszkalnych i lokalach mieszkalnych, w tym lokalach spółdzielni mieszkaniowej o statusie odrębnej własności,
- osoby fizyczne i prawne wynajmujące lokale mieszkalne/usługowe/garaże w budynkach podlegających przekształceniu w prawo własności.
- W przypadku przekroczenia limitu pomocy de minimis stosuje się dopłatę w wysokości wartości rynkowej nieruchomości określonej na dzień przekształcenia.
- Wysokość dopłaty ustalana jest z urzędu w drodze decyzji.
- Koszty operatu szacunkowego ponosi zobowiązany do dopłaty
Ważne!
Łączna wartość pomocy de minimis dla jednego beneficjenta nie może przekroczyć równowartości 300 tys. euro w okresie 3 lat.
Oświadczenie
- Niezbędne dla prawidłowego prowadzenia postępowania w sprawie przekształcenia jest wypełnienie oświadczenia, które będzie podstawą do wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie nieruchomości gruntowej we własność, jak i wydania zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis i ewentualnie zastosowania dopłaty do wysokości wartości rynkowej nieruchomości określonej na dzień przekształcenia.
- Osoby niebędące przedsiębiorcą wypełniają oświadczenie w części 1.
- Podmioty będące przedsiębiorcą wypełniają oświadczenie w części 1 wraz formularzami niezbędnymi przy ubieganiu się o pomoc de minimis lub w części 1 i 2 bez konieczności ubiegania się o udzielenie pomocy de minimis.
Ważne!
- Do wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, konieczne jest złożenie oświadczenia o niewykorzystywaniu lokalu lub garażu/miejsca postojowego do celów prowadzenia działalności gospodarczej lub na wynajem.
- W przypadku użytkowników wieczystych będących przedsiębiorcą do niniejszego oświadczenia należy załączyć:
- formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis,
- wszystkie zaświadczenia o pomocy de minimis, jakie przedsiębiorca otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie.
Szczególne regulacje dotyczące przedsiębiorców
- Właściciel gruntu będący przedsiębiorcą, w odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej, może w terminie 3 miesięcy od dnia przekształcenia złożyć właściwemu organowi oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty z tytułu przekształcenia, wybierając spośród dwóch zasad płatności:
- zasady 20 opłat,
- zasady płatności długoterminowej (33 lata, 50 lat, 99 lat)
- oświadczenie złożone po upływie terminu 3 miesięcy, ale przed wydaniem zaświadczenia uznaje się za skuteczne.
- Zasada 20 opłat (rozdział: „Opłata z tytułu przekształcenia.” Roczna opłata przekształceniowa):
- w przypadku przekroczenia limitu pomoc de minimis ewentualna dopłata w wysokości wartości rynkowej nieruchomości określonej na dzień przekształcenia.
- Zasada płatności długoterminowej, przedsiębiorca składa właściwemu organowi oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty za okres:
- 99 lat, licząc od dnia przekształcenia, jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, wynosi 1%, albo
- 50 lat, licząc od dnia przekształcenia, jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, wynosi 2%, albo
- 33 lat, licząc od dnia przekształcenia, jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, wynosi 3%, albo
- w którym suma opłat nie przekroczy wartości rynkowej nieruchomości stanowiącej podstawę ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, jest wyższa niż 3%.
- Uwaga!
- Zostaje osiągnięta wartość rynkowa nieruchomości po spłacie wszystkich opłat.
- Przedsiębiorca nie wchodzi w rygor pomocy de minimis.
- Możliwość zmiany zasady płatności
- Nowe oświadczenie o zmianie zasady płatności przedsiębiorca może złożyć w każdym czasie w okresie wnoszenia opłat.
- Właściwy organ wydaje zaświadczenie potwierdzające wysokość i okres pozostały do wnoszenia opłaty w terminie 30 dni od dnia złożenia nowego oświadczenia.
- Jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia pozostałych opłat, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia opłaty, w drodze decyzji.
- Uwzględnia się przepisy o pomocy de minimis.
- Opłata jednorazowa (rozdział – „Opłata z tytułu przekształcenia” Jednorazowa opłata przekształceniowa.
- W każdym czasie bez względu na wybór zasady (20 opłat albo też zasady płatności długoterminowej) przedsiębiorca może wnieść opłatę jednorazowo.
- Zbywanie nieruchomości między przedsiębiorcami.
- Nowy nabywca (przedsiębiorca) występuje do właściwego organu w terminie 30 dni od dnia nabycia nieruchomości o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wysokość i okres pozostały do wnoszenia opłaty.
- W przypadku nieruchomości, w odniesieniu do której zbywca (przedsiębiorca) złożył oświadczenie o płatności długoterminowej (33, 50, 99 lat) nabywca (przedsiębiorca) wraz z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wysokość i okres pozostały do wnoszenia opłaty może złożyć właściwemu organowi oświadczenie o kontynuowaniu płatność według zasady płatności długoterminowej.
- Jeżeli nabywca nieruchomości (przedsiębiorca) nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia opłaty, w drodze decyzji.
Ważne!
Działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły.
Przekształcenie z mocy prawa garaży i miejsc postojowych
- Przekształceniu z mocy prawa podlegają tylko garaże i miejsca postojowe usytuowane na nieruchomościach podlegających przekształceniu (opisanych w rozdziale „Jakich nieruchomości dotyczy?”).
- Normatywnym przekształceniem objęte są miejsca postojowe/garaże usytuowane w budynkach mieszkalnych lub garaże wolnostojące położone na nieruchomościach podlegających przekształceniu.
- Do ustalenia wysokości rocznej opłaty przekształceniowej za garaże lub stanowiska postojowe, niewykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, przyjmuje się stawkę procentową w wysokości 1% ceny nieruchomości gruntowej.
Przekształcenie po 1 stycznia 2019 roku tzw. przekształcenie opóźnione
1. Jeżeli po dniu 1 stycznia 2019 r. na gruncie będącym w użytkowaniu wieczystym zabudowanym na cele mieszkaniowe, w rozumieniu art. 1 ust. 2, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, budynek mieszkalny zostanie oddany do użytkowania
w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, prawo użytkowania wieczystego tego gruntu przekształca się w prawo własności gruntu z dniem oddania budynku mieszkalnego do użytkowania, tzw. „opóźnione przekształcenie”.
2. Z tytułu „opóźnionego przekształcenia” nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę w wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego obowiązującą w roku, którym oddano budynek do użytkowania (art. 13 ust. 3 ustawy).
3. Obowiązek wnoszenia opłaty przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia, obciąża każdoczesnego właściciela nieruchomości, w odniesieniu do której istnieje roszczenie o opłatę, począwszy od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości a w przypadku wyodrębnienia własności lokalu po dniu 1 stycznia 2019 r. w budynku położonym na gruncie objętym przekształceniem obowiązek wnoszenia opłaty obciąża właściciela tego lokalu w wysokości proporcjonalnej do udziału we współwłasności gruntu związanego z własnością lokalu (art. 11 ust. 1 i 3 ustawy).
Ważne!
Do powstania odrębnej własności lokalu niezbędny jest wpis do księgi wieczystej, zatem obowiązek wnoszenia przez nabywcę nieruchomości rocznej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności powstaje z dniem 01 stycznia roku następnego po roku w którym dokonano wpisu do księgi wieczystej.